For & Since Konu Anlatımı






Bu derste, geçen ders öğrendiğimiz yakın geçmiş zamanda ve bir sonraki derste öğreneceğimiz devam eden yakın geçmiş zamanda sıkça kullanılan for ve since kelimelerine bakacağız. Bu kelimeleri, bir eylemi ne kadar süredir yapmakta olduğumuzu söylerken kullanıyoruz.

Bu amaçla kullandığımızda, for kelimesini Türkçeye “süreyle” veya “-dır/-dir” şeklinde çevirmek mümkün. Since kelimesi ise peşinden gelen zaman zarfına bağlanarak “-dan beri/-den beri” şeklinde bir anlam katıyor. Ancak yine de bu kelimelerle cümle kurarken Türkçe anlamlarını düşünerek hareket etmemeliyiz çünkü “… -dan beri” anlamını İngilizcede bazen for sözcüğü de verebiliyor. Aynı şekilde; since kelimesinin de “-dır/-dir” anlamını verdiği oluyor. Peki hangi durumda hangisini kullanacağımızı nasıl ayırt edeceğiz, işte bu derste bunu anlatacağım.

Kuralı kabaca ifade etmek gerekirse, for kelimesinden sonra bir zaman dilimi, since kelimesinden sonra ise bir başlangıç tarihi geliyor diyebiliriz. Tabi bu net bir tarih olmak zorunda değil; doğum gününüz, çocukluğunuz veya 1979 yılı olabilir mesela. (Benim için üçü de aynı.) Since kelimesinden sonra gelen bu tarih öyle bir tarih ki zaman çizelgesinde onu alıp başka bir yere taşıyamıyoruz. Yani 1979’u bulunduğu yerden alıp, 1980’den sonraya ya da 1978’den önceye taşıyamıyoruz çünkü yeri sabit.

For için ise durum farklı. For kelimesinden sonra gelen zaman diliminin başı veya sonu belli değil. Dolayısıyla bu süreci zaman çizelgesinde alıp, bulunduğu yerden başka bir yere taşıyabiliyoruz. Örneğin, üç gün, beş ay, uzun bir süre gibi ifadeler, tam ne zaman başlayıp ne zaman bittikleri belli olmadığı için esnek ve yerleri değişebilir. Dolayısıyla bu tür zaman zarflarından önce for kullanıyoruz.

Şimdi ilk önce for ile kurulmuş örnek cümleleri inceleyelim, ardından daha karmaşık bir yapısı olan since kelimesine bakalım. İçinde for geçen cümleler kuracaksak zaman dilimlerinden bahsediyoruz demektir. O zaman önce dilimlerimizi hazırlayalım.

snap449

Bakalım bu kadar süredir neler olmuş veya neler olmamış. Present perfect ile kurulmuş cümlelerimiz gelsin.

snap450

Tüm bu cümleleri yakın geçmiş zamanda kurduk; ancak for kullanımı yakın geçmiş zamana özgüdür diye bir kural oluşmasın kafanızda. For sözcüğünü bu cümlelerdeki gibi “süreyle” anlamını vermek amacıyla tüm zamanlarda kullanabiliyoruz. Şu örneklere bakın:
I’m going to stay at my aunts for two days. – İki gün boyunca halamlarda kalacağım.
They walked for an hour. – Bir saat boyunca yürüdüler.
She works for 8 hours every day. – O her gün 8 saat çalışır.

Bu son cümlenin Türkçesinde for kelimesini “süreyle” ya da “-dır/-dir” şeklinde Türkçeye çevirmedim. Hatta dikkat ederseniz hiç çevirmedim. For sözcüğü sanki cümlede geçmiyormuş gibi davrandım. Bunun sebebi, Türkçede “O her gün 8 saat çalışır” cümlesi ile “O her gün 8 saat süreyle çalışır” cümlesinin anlam olarak aynı olması. Dolayısıyla biz bu “süreyle” lafını atabiliyoruz ancak İngilizcede durum böyle değil; for sözcüğü isteseniz de istemeseniz de zaman diliminin başına gelmek zorunda.

Şimdi de since kelimesine bakalım. İçinde since geçen cümleler kuracaksak belirli başlangıç tarihlerinden bahsediyoruzdur demiştik. O zaman önce tarihlerimizi yazalım:

snap451

Şimdi de bu tarihlerden beri olup bitenleri anlatan cümleler kuralım:

snap452

Since ile kurduğumuz tüm bu cümlelerde, since kelimesinden sonra -dili geçmiş zaman cümlesinin ya da yine -dili geçmiş zamana ait bir zaman zarfının geldiğini görebiliriz. Bu, İngilizcedeki çok net diyebileceğimiz kurallardan biri. Cümlenin diğer kısmı ise, içinde “perfect” ifadesi geçen zamanların herhangi bir tanesinde kurulabiliyor; yani buradakiler gibi illa yakın geçmiş zamanda olmak zorunda değiller. Tabi biz şu anda perfect zamanlardan sadece Present Perfect’i gördüğümüz için diğerlerini işin içine katıp kafanızı karıştırmak istemedim. O zaman formülü özetlemek gerekirse:
Perfect Zamanlardan Biri + Since + -Dili Geçmiş veya onun zaman zarflarından biri.

Tabi iki cümleciğin yerlerini değiştirip Since’i başa almak da isteyebilirsiniz ama bu durumda tencereyi kapağıyla taşımaya dikkat edin; yani since + -dili geçmiş zaman yapısını bozmayın:
Since + -Dili Geçmiş + Perfect Zamanlardan Biri

Hadi madem, konuyu anladıysanız biraz alıştırma çözelim. Ben size Türkçe cümleler söyleyeyim, siz de for mu yoksa since mi kullanacağınızı düşünün ve ardından cümleyi çevirin.

İki saatten beri su içmedim. – ………………………………………………..

Cümlede “-den beri” ifadesi geçse de Türkçesine bakarak karar vermemeniz gerekiyor. İki saat bir zaman dilimi ve başında for olması gerekiyor:
I haven’t drunk any water for two hours.
Hadi bir de şunu çevirin:
Bütün gündür uyumadı. – ………………………………………………..

“Bütün gün” bir zaman dilimi ve başı sonu belli değil. Dolayısıyla for kullanımını akla getiriyor ama for olmayacak! Hatta for da olmayacak since de olmayacak! Zaman zarfımız all kelimesi ile başlıyorsa ikisine de gerek kalmıyor. Yani şöyle demek yeterli:
He hasn’t slept all day.

Peki bir tane de boşluk doldurmalı sorayım. Şu cümledeki boşluğa for mu gelecek yoksa since mi?
I have had this problem ………… two days ago.

Her ne kadar “two days” ifadesinden ötürü for kullanımı akla gelse de bu cümle de since kullanılacak. Yani evet, “two days” diyor belki ama sonunda bir de ago var. Ago kelimesi bu cümlede olayın başlangıç tarihini belirtiyor. Dolayısıyla bugünden geriye doğru olan iki günü alıp zaman çizelgesinde başka bir yere taşıyamıyoruz ve dolayısıyla kendisinden önce since kullanıyoruz.

Kafanız karıştıysa rahat olun çünkü son üç örnekte, karşılaşabileceğiniz en istisnai durumları göstermeye çalıştım. Bu tür uç örnekleri saymazsak for ve since kullanımı aslında gayet basit.


(Ticari amaç olmadan, PDF dosyasını ve videoları çevrenizle paylaşabilirsiniz.)

Bu yazı Genel, Kısa Konu Anlatımı Videoları kategorisine gönderilmiş ve , , , , , , , , , , , , , , ile etiketlenmiş. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

For & Since Konu Anlatımı için 2 cevap

  1. zeliha der ki:

    merhaba hocam
    sayenizde ingilizcem daha iyi. bu sene lys 5 sınavına gireceğim ama kelime ezberlemekte zorlanıyorum. bana bir tafsiye verebilir misiniz?

Bir Cevap Yazın