Future in the Past Konu Anlatımı (Would)




Bu dersimizde, geçen derste öğrendiğimiz Future in the Past, yani Geçmişte Gelecek yapısının “would” sözcüğü ile nasıl kurulduğunu öğreneceğiz. Geçen dersten hatırlarsanız, Geçmişte Gelecek yapısıyla, gelecektim, gidecektim şeklinde cümleler kuruyorduk. Bu anlamı verebilmek için de cümlelerimizde hem bir geçmiş zamanın hem de bir gelecek zamanın bulunması gerekiyordu. Geçmiş zaman anlamını was/were kelimeleri veriyordu, gelecek zamanı ise going to. İşte bu noktada, gelecek zamanı neden will ile veremediğimizi sormuştuk ve will değil, would kullanımının mümkün olacağını, ancak onun kurallarının ve kullanım şeklinin farklı olacağından söz etmiştik. Evet, would kullanımında cümle yapısı ve kurallar biraz değişiyor. Öncelikle, cümle yapısındaki değişiklikleri görmek için, geçen derste öğrendiğimiz was/were going to kalıbının olumlu cümle tablosuna bakalım ve ikisini karşılaştırmalı olarak anlatalım:

snap444

Bu tablo üzerinde yapmamız gereken tek değişiklik, was/were going to yerine would getirmek:

snap445

İşte hepsi bundan ibaret… demeyi isterdim ama maalesef öyle değil. Would ile kurulan Geçmişte Gelecek cümleleri belki bu şekilde görünüyor, evet ancak bu tabloda gördüklerimiz gibi, bağımsız cümleler şeklinde kullanılmıyor. Örneğin, “Dün evi temizleyecektim” şeklindeki bağımsız, yani kendi kendine yetebilen bir cümleyi kurarken: “I would clean the house yesterday” demiyoruz, “I was going to clean the house yesterday” diyoruz. Peki bunun sebebi ne? Bunun sebebi, would ile kurulan Geçmişte Gelecek cümlelerinin yalnızca yan cümle pozisyonunda kullanılabilmesi veya durumu açıklayan ikinci bir cümleyle yan yana yazılmak zorunda olması. O zaman öncelikle, yan cümle ve temel cümle kavramlarımız neydi onları hatırlayalım. Yan cümle dediğimiz şey, yanına yazıldığı temel cümlenin öznesi veya nesnesi olarak kullanılabilen, cümle içindeki ikinci bir cümleye deniyor. Temel cümle ise esas olguyu anlatan cümleye deniyor. Örneğin şu bir temel cümle:
She thought. – O düşündü veya O düşünüyordu.

“Bu cümlede olgu da nerede” diye sorabilirsiniz. Olgu burada onun düşünüyor olması. Düşünmekten de olgu mu olurmuş demeyin, cezası bile var. Her neyse… Bakın şu da bir temel cümle:
She will die in a week. – Bir hafta içinde ölecek.

Şimdi bu iki cümleyi birleştirelim:
She thought she would die in a week. – Bir hafta içinde öleceğini düşünüyordu.

Birleşen bu iki cümlede, temel cümleyi oluşturan olgu onun düşünüyor olması. “She would die in a week” kısmı, “she thought” temel cümlesinin nesnesini teşkil eden yan cümle oluyor. İsterseniz kanıtlayalım: “Düşünüyor – neyi düşünüyor – öleceğini düşünüyor: işte size nesne kıvamında bir yan cümle.

Bu kombinasyonda, “She will die in a week” yan cümlesi de, temel cümlenin zamanına adapte oluyor ve geçmiş zamanda kuruluyor. Bunu yapmak için de will sözcüğünü would ile değiştirmek yeterli oluyor. Ancak temel cümlemiz de şimdiki zamanda veya geniş zamanda olsaydı will’i değiştirmeye gerek kalmazdı. Bakın şöyle:
Bir hafta içinde öleceğini düşünüyor. – She thinks she will die in a week.

Yani özetle, would sözcüğünü will’in geçmiş zamandaki hali gibi düşünebiliriz.

Will konusunu anlattığım dersi hatırlayacak olursak, bu kelimenin -ecek/-acak anlamlarının dışında, Türkçedeki geniş zamana benzeyen bir anlamı verdiğinden de bahsetmiştik. Özellikle konuşma anında verilen kararlarda bu çok bariz bir şekilde görülebiliyordu: “I will give you a lift if you like.”

Bu karar günler öncesinden verilmediği için bu cümleyi “İstersen seni arabayla bırakacağım” diye çevirmiyorduk; “İstersen seni arabayla bırakırım” şeklinde çeviriyorduk. Şimdi bu cümleyi geçmişe taşıyarak “İsteseydin seni arabayla bırakırdım” diyecek olursak, will yerine would kullanmamız gerekecek ve would kelimesi de böyle bir kullanımda, -erdi/ardı anlamını verecek:
I would give you a lift if you liked. – İsteseydin seni arabayla bırakırdım.

Peki would ile kurulan Geçmişte Gelecek cümlelerinin olumsuz halleri nasıl oluyor? Would kelimesi özünde bir modal olduğu için, should, may, must ve benzeri diğer tüm modallarda olduğu gibi, peşinden not getiriyoruz. Bunu da kısaca wouldn’t şeklinde yazıp okuyoruz.

Soru cümlesinde would’u cümlenin başına taşıyoruz. Olumsuz soruya wouldn’t ile başlıyoruz. Wh- soru kelimeleriyle soru cümlesi kurmak istediğimizde ise bu kelimeleri soru cümlesi yapısının en başına koyuyoruz.

Peki Geçmişte Gelecek cümleleri kurarken would kullanmakla was/were going to kullanmak arasında ne gibi bir fark var ve ikisi birbirinin yerini tutuyor mu? Hatırlarsanız, be going to kalıbıyla basit gelecek zamanda cümleler kurarken hep bir planlanmış olma durumunun söz konusu olduğundan bahsetmiştik. Aynı durum Geçmişte Gelecek zamana da taşınıyor ve bu bağlamda was/were going to yerine would kullanılamıyor. Şu örneğe bakalım mesela:
Bu gece seninle buluşacağımı unuttum. – I forgot I was going to meet with you tonight.

Bu cümlede would kelimesi her ne kadar yapı olarak uygun olsa da, planlanmış olma durumunu yansıtamadığı için kullanılamıyor. Yani şöyle diyemiyoruz:
I forgot I would meet with you tonight.

Peki tam tersi olabiliyor mu? Yani would kullanılan bir cümlede, would yerine was/were going to kullanabiliyor muyuz? Cevabım evet. Geçmişte Gelecek anlamını verirken, yan cümlenin bir parçası olup olmadığına bakmaksızın, her durumda was/were going to kullanabiliyoruz. Mesela ilk örneğimiz olan “Bir hafta içinde öleceğini düşünüyordu” cümlesini şu şekilde de söylemek mümkün:
She thought she was going to die in a week.

Peki İngilizcedeki tüm would sözcükleri Geçmişte Gelecek anlamı mı verir ya da would kelimesi her zaman yan cümlede mi kullanılır? İkisine de cevabım hayır. Would sözcüğünün daha çok numarası var ve Geçmişte Gelecek anlamı vermediği durumlarda temel cümlenin içinde de kullanılıyor. Bunun en güzel örneklerini ileride koşul cümlelerine geçtiğimizde göreceğiz. Bu yüzden bunları anlatmak için henüz biraz erken olduğunu düşünüyorum.


(Ticari amaç olmadan, PDF dosyasını ve videoları çevrenizle paylaşabilirsiniz.)

Bu yazı Kısa Konu Anlatımı Videoları kategorisine gönderilmiş ve , , , , , , , , , , , , ile etiketlenmiş. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Future in the Past Konu Anlatımı (Would) için 4 cevap

  1. Gürkan Topçu der ki:

    Hocam merhaba,
    Bu konuyla ilgili çeviri alıştırmalarını yaparken bazı cümlelerde temel cümle ve yan cümle arasında “that” kelimesinin kullanılmış olduğunu gördüm.
    Bunu film alıntılarında da gördüm. Fakat konu içerisinde değinilmemiş. Açıkcası ne maksatla kullanıldığını kavrayamadım.
    Açıklarsanız sevinirim.
    Teşekkürler…

  2. gurkantopcu76 der ki:

    Hocam merhaba,
    Bu konuyla ilgili çeviri alıştırmalarını yaparken bazı cümlelerde temel cümle ve yan cümle arasında “that” kelimesinin kullanılmış olduğunu gördüm.
    Bunu film alıntılarında da gördüm. Fakat konu içerisinde değinilmemiş. Açıkcası ne maksatla kullanıldığını kavrayamadım.
    Açıklarsanız sevinirim.
    Saygılar…

Bir Cevap Yazın