İngilizcede Bağlaçlar ve Kullanımları




Bugün size when, while, as, just as, after, before, as soon as, until ve by the time gibi bağlaçlarla cümle birleştirmeyi anlatacağım. 44. videoda bu tür bağlaçlarla sadece -dili geçmiş ve devam eden geçmiş zamanlarda cümleleri nasıl bağlayacağımızı anlatmıştım. Bu videoda ise bu bağlaçlarla farklı farklı zamanlarda olan cümleleri nasıl birleştireceğimizi öğreneceğiz.

Cümle birleştirme İngilizcede önemli bir konu, çünkü bu tür birleştirmeleri yaparken hangi durumda hangi zamanı kullanacağımızı cümlelerin Türkçesinden tahmin etmek biraz zor oluyor.

İlk önce bu derste kullanacağımız bağlaçları tanıyalım. Zaten bir kısmını önceki derslerden tanıyoruz.

While: Gelirken, giderken örneklerindeki -iken anlamını katıyor:
While she was drinking her soda, she fell asleep. – Gazozunu içerken uyuyakaldı.

When: Geldiğinde, gittiğinde örneklerindeki -diğinde anlamını katıyor. Gelince, gidince örneklerindeki -ince anlamını da verebiliyor. Tabi 44. derste de anlattığım gibi, when ve while bazen değiş tokuş yaparak birbirlerinin anlamlarını alabiliyor.
When he died, he left a fortune to his son. – Öldüğünde oğluna bir servet bıraktı.

As: While ile aynı anlamda ve aynı şekilde kullanılıyor. Tabi “as” kelimesi bunun dışında “olarak” anlamında da sıkça kullanılıyor:
He had a hearth attack as he was running. – Koşarken kalp krizi geçirdi.

Just as: “Tam o sırada” anlamını veriyor:
Just as I saw him, he turned back and walked. – Tam onu gördüğümde arkasını döndü ve yürüdü.

After: “Sonra” anlamına gelen bir sözcük ancak tek başına pek kullanılmıyor. Yanına genellikle neyden sonra olduğunu belirten bir zaman zarfı veya cümle geliyor:
After he married, he had a son. – Evlendikten sonra bir oğlu oldu.

Before: Tıpkı after gibi kullanılıyor. Anlamı ise “önce”:
He had a son before he married. – Evlenmeden önce oğlu oldu.

As soon as: Peşinden gelen fiile bağlı olarak, “yapar yapmaz, olur olmaz” gibi anlamlar katıyor:
As soon as it started raining, I hid under a tree. – Yağmur başlar başlamaz bir ağacın altına saklandım.

Until: “Gelene kadar, gidene kadar” örneklerindeki -e kadar anlamını katıyor. Küçük kardeşi olan “till” kelimesi de aynı anlama geliyor ve aynı şekilde kullanılıyor:
I will not talk to you again until I die. – Seninle ölene kadar bir daha konuşmayacağım.

By the time: When ve until evliliğinden olan çocuk gibi çünkü farklı cümlelerde her iki anlamı da verebiliyor:
I will be home by the time you set the table. – Sen sofrayı kurana kadar ben evde olacağım.
By the time he reached sixteen, he was already 1,80 cm tall. – On altısına geldiğinde çoktan 1,80 cm boyunda olmuştu.

Sanırım bağlaçları anladık. Şimdi bu bağlaçlarla farklı zamanlardaki cümleleri birleştirelim. Tabi, farklı zamanlar derken İngilizcedeki tüm zamanları değil, şu ana kadar öğrendiğimiz zamanlardan olan geniş, geçmiş ve gelecek zamanı kastediyorum. İki cümleyi birleştirirken dikkat edeceğimiz temel bir kural var:

Bağlacı ekleyeceğimiz yan cümleciği, temel cümlenin zamanına bağlı olarak geniş zamanda veya geçmiş zamanların birinde kuruyoruz; asla gelecek zaman kullanmıyoruz. Örneğin, “Yeterince para biriktirince bir araba alacağım” ifadesine bakalım. Yan cümlecik para biriktirmek, temel cümle ise araba almak. Peki, henüz araba almış mı? Almamış. Öyleyse bu örnekte geçmiş zamanlarla hiç işimiz yok. Bu örnekte bağlacın, yan cümlecik olan para biriktirmek kısmına eklendiğini görüyoruz. Kuralda ne demiştik: “Bağlacı ekleyeceğimiz yan cümleciği asla gelecek zaman kullanmıyoruz.” Gelecek zaman kullanamıyorsak demek ki “when I will collect enough money” şeklinde bir cümle kurmayacağız. Bu cümlede geçmiş zaman da kullanmadığımıza göre geriye bir tek geniş zaman kalıyor:
When I collect enough money, …

Şimdi ise temel cümlede “araba alacağım” dediği için ve bağlaç bu cümleye gelmediği için doya doya gelecek zaman kullanabiliriz:
When I collect enough money, I am going to buy a car.

Tabi iki cümlenin yerlerini değiştirerek, bağlacı ortaya almak da mümkün:
I am going to buy a car when I collect enough money.

Yan cümlecik geniş zamanda, temel cümle gelecek zamanda olan bu kombinasyonla diğer bağlaçlarımızı da kullanarak benzer örnekler yapalım. Hatta ben cümlelerin İngilizcesini söylemeden önce videoyu durdurup kendiniz yapmayı da deneyebilirsiniz:
Ondan haber alır almaz seni arayacağım. – I will call you as soon as hear from her.
Kazanıncaya kadar denemeye devam edecekler. – They will keep trying until they win.
Evi temizledikten sonra ütü yapacak. – She will do the ironing after she cleans the house.
O geldiğinde çok geç olacak. – It will be too late by the time he comes.

Bu cümlede, anlık bir şeyden değil de, o gelinceye kadar işleyecek bir süreçten bahsedildiği için when yerine, until + when anlamlarını aynı anda verebilen by the time kullanmak daha uygun oluyor.

Yan cümlecik geniş zamanda, temel cümle emir cümlesi olan kombinasyonla cümleler kurmak da mümkün. Emir cümleleri zaten o anı anlatıyor olduğu için geçmiş zaman + emir cümlesi diye bir kombinasyon olamazdı. Örnekler yapalım:
Ben gelene kadar çalışmaya devam et. – Keep working until I come.
Beni görmeden önce ofisten ayrılma. – Don’t leave the office before you see me.
Kırmızı ışığı görür görmez frene bas. – Step on the brakes as soon as you see the red light.

Yan cümlecik geniş zamanda, temel cümle kip, yani modal cümlesi olan kombinasyonu da yapabiliriz:
Onunla konuşurken saygılı olmalısın. –  You should be respectful when you talk to him.
Banka kapanmadan önce para çekmek zorundayız. – We have to draw some money before the bank closes.
Ödevini bitirdikten sonra gidebilirsin. –  You may leave after you finish your homework.

En sık kullandığımız kombinasyonlardan biriyle devam edelim: yan cümlecik geniş zamanda, temel cümle de geniş zamanda:
Kapıyı kapattıktan sonra genellikle kilitler. – He usually locks the door after he closes it.
Komşumu gördüğümde hep merhaba derim. – I always say hi when I see my neighbour.
Asla sarhoş olana kadar içmez. – She never drinks until she gets drunk.

Yan cümleciği geniş zaman olan tüm kombinasyonları denediğimizi düşünüyorum. Şimdi bir de geçmişte yapılan iki olayı birleştirirken kullandığımız ve yan cümleciği -dili geçmiş zamanda olan kombinasyonlar kuralım. İlk önce her iki cümlesi de -dili geçmiş zamanda olan kombinasyona göz atalım. Bunun için daha önce kurduğumuz şu örnek cümleler üzerinden gidelim ve bu cümleleri geçmiş zaman taşıyalım:
Ondan haber alır almaz seni arayacağım.
Kazanıncaya kadar denemeye devam edecekler.
Evi temizledikten sonra ütü yapacak.
O geldiğinde çok geç olacak.
Kapıyı kapattıktan sonra genellikle kilitler.

Bu noktada dikkat etmemiz gereken bir ayrıntı var. Türkçede bu cümleleri geçmiş zamana taşırken, bağlacın eklendiği yan cümlecik kısmı değişmiyor ve aynı kalıyor. Bakın isterseniz:
Ondan haber alır almaz seni aradım.
Kazanıncaya kadar denemeye devam ettiler.
Evi temizledikten sonra ütü yaptı.
O geldiğinde çok geç oldu.

Türkçede değişen sadece temel cümle olsa da, İngilizcede temel cümleye bağlı olarak yan cümleciği de temel cümleye uygun olan zamana taşıyoruz. Örnekleri inceleyelim:
Ondan haber alır almaz seni aradım. – I called you as soon as I heard from her.
Kazanıncaya kadar denemeye devam ettiler. – They kept trying until they won.
Evi temizledikten sonra ütü yaptı. – She did the ironing after she cleaned the house.
O geldiğinde çok geç oldu. – It was too late by the time he came.

İşte bu yüzden temel cümlenin hangi zamanda olduğunu iyi yorumlamak ve yan cümleciği de buna uygun olacak bir zamanda kurmak gerekiyor.

Yan cümlecik -dili geçmiş zamanda, temel cümle ise devam eden geçmiş zamanda olsun:
Onu gördüğümde trene koşuyordu. – When I saw him, he was running for the train.
TOMA üstümüze su sıktığında otobüs bekliyorduk. – We were waiting for the bus when the TOMA sprayed water on us.

Şimdi de tam tersi olsun; yan cümlecik devam eden geçmiş zamanda, temel cümle -dili geçmiş zamanda:
Tepeden aşağı kayarken kameralara selam verdik. – While we were sliding down the hill, we said hi to the cameras.

Son olarak bir de, iki cümle de birden devam eden geçmiş zamanda olsun:
Kedimi beslerken onu videoya çekiyordum. – I was filming my cat as I was feeding her.

Evet… Bağlaçlar konusunu da bağlamanın vakti geldi. Tabi İngilizcedeki tüm bağlaçlar ve kullanıldıkları zamanlar bunlarla sınırlı değil. Yeri geldikçe bağlaçlar konusuna tekrar tekrar değineceğim.


(Ticari amaç olmadan, PDF dosyasını ve videoları çevrenizle paylaşabilirsiniz.)

Bu yazı Kısa Konu Anlatımı Videoları kategorisine gönderilmiş ve , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ile etiketlenmiş. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

İngilizcede Bağlaçlar ve Kullanımları için 11 cevap

  1. iamhonour der ki:

    Merhabalar videonun başlarındaki
    -i will not talk to you again until i die.= Seninle …
    Cümle içindeki “to”yu “with” yapmamız anlamca bozukluk yaratır mı?

Bir Cevap Yazın