Was Were Kullanımı Konu Anlatımı






Bu dersimizde was, were sözcüklerini öğrenerek İngilizcede geçmiş zamana ilk adımlarımızı atacağız. Was, were kullanımı son derece basit. Was, were sözcüklerinin nasıl kullanıldığını göstermek için şu ana kadar izlediğimiz derslerde geçen örnek cümlelerden alıntılar yapacağız ve was, were kullanarak bu cümleleri geçmiş zamanda kurmaya çalışacağız.

Was, were kullanımını anlamak için öncelikle am, ise, are sözcüklerine bakmamız gerekiyor. Am, ise, are kelimelerini önceki videolarda, “yardımcı fiil” olarak öğrendik ama aslına bakarsanız normal bir fiil olarak da kullanılabiliyorlar. İngilizceye yeni başladığınız ilk derslerde sizi ayrıntıya boğmamak adına bunu böyle öğretmiştim. Şimdi ayrıntıya girme zamanı geldi.

İngilizcede “olmak” anlamına gelen özel bir fiilimiz var: “be”. Özel diyorum çünkü be’nin kullanımı diğer hiçbir fiile benzemiyor. Be fiilini bir bukalemuna benzetebilirsiniz; cümlenin zamanına ve öznenin tekillik-çoğulluk durumuna göre farklı şekiller alıyor. Aldığı şekiller ise size çok tanıdık gelecek: am, ise, are, was, were, be ve been.

İlk olarak, be’nin yardımcı fiil olarak değil de, esas fiil olarak nasıl kullanıldığını inceleyelim. Özne tekil ve cümle geniş zamandaysa is, özne çoğul ve cümle geniş zamandaysa are, özne I ve cümle geniş zamandaysa am, özne tekil ve cümle geçmiş zamandaysa was, özne çoğul ve cümle geçmiş zamandaysa were kullanıyoruz. Cümlemiz fiillerin yalın halinin kullanıldığı gelecek zamandaysa, emir cümlesiyse veya can/can’t gibi bir kip cümlesiyse be fiilini yalın halde kullanıyoruz. Cümlemiz -mişli geçmiş zamanlardan birindeyse de, been halini tercih ediyoruz.

snap305

Geniş zamanda do, does kullanıyoruz diye öğretmiştim; “am, is, are şimdiki zaman olmuyor mu” diye sorabilirsiniz. Çok haklısınız, ama bu, be’nin yardımcı fiil olarak kullanıldığı durumlarda böyle. Biz ise şu anda be’nin esas fiil olarak kullanımını inceliyoruz.

Konu arapsaçına dönmeden hepsini birer cümle içinde kullanarak kavramaya çalışalım. Geniş zaman, tekil özne kombinasyonuna bakalım:
Richard is her father. – Richard onun babası.
Where is it? – O nerede?
There is another woman. – Başka bir kadın var.

Yani aslında bu cümleler geniş zamandaymış… Şimdi geçmiş zaman, tekil özne kombinasyonunu kullanarak bu cümleleri geçmiş zamana taşıyalım:
Richard was her father. – Richard onun babasıydı.
Where was it? – O neredeydi?
There was another woman. – Başka bir kadın vardı.

“Modals” olarak bilinen kip cümlelerine örnek olarak 19. derste öğrendiğimiz can yapısını kullanalım:
Richard can be her father. – Richard onun babası olabilir.
Where can it be? – O nerede olabilir?
There can be another woman. – Başka bir kadın olabilir.

-Mişli geçmiş zamanları henüz öğrenmediğimiz için onları sonraya saklıyorum.

Geniş zaman, çoğul özneye bakalım:
They are your friends. – Onlar senin arkadaşların.
We aren’t ten years old. – On yaşında değiliz.
Are you in love? – Aşık mısın?

Geçmiş zaman, çoğul özne kombinasyonunu kullanarak bu cümleleri geçmiş zamana taşıyalım:
They were your friends. – Onlar senin arkadaşlarındı.
We weren’t ten years old. – On yaşında değildik.
Were you in love? – Aşık mıydın?

Can yapısını kullanarak be fiilini yalın halde yazalım:
They can be your friends. – Onlar senin arkadaşların olabilir.
We can be ten years old. – On yaşında olabiliriz.
Can you be in love? – Aşık olabilir misin?

Tüm bu örneklerde “olmak” fiilini esas fiil görevinde kullandık. Be fiili yardımcı fiil olarak da kullanılıyor demiştik, şimdi ona bakalım. Be’nin yardımcı fiil olarak kullanıldığı durumlara en güzel örnek olarak şimdiki zamanı verebiliriz. Şimdiki zaman cümlelerinde hem yardımcı fiil görevinde bir am, is, are var hem de yanında esas fiil var:
My cat is sleeping on my table. – Kedim masamda uyuyor.

O zaman be’nin gerçekten de esas fiil olarak kullanılabildiğini gösteren bir deney yapalım ve yardımcı fiil be ile esas fiil be’yi aynı cümlede yan yana yazalım.
You are being stupid.
– Aptallaşıyorsunuz.

Gördüğünüz gibi, be fiili de esas fiil olarak kullanıldığında sonuna -ing takısı alabiliyor. Sadece “You are stupid” deseydik anlamı “Sen aptalsın” olurdu. Be fiili bu örnekte olduğu gibi, “haline gelmek” anlamını katıyor.

Peki o zaman biz şu anda İngilizcedeki geçmiş zamanı öğrenmiş mi olduk derseniz cevap: hayır. Biz bu derste olmak fiilinin geçmiş zamanda was, were şeklinde kullanılabileceğini öğrendik ve bu bilgiyle kurabileceğimiz cümleler yukarıda kurduklarımıza benzeyecektir. Be fiilini ve diğer fiilleri esas fiil olarak kullanarak geçmiş zamanda cümleleri nasıl kuracağımızı gelecek dersimizde öğreneceğiz.

Yine de bu derste, geçmiş zamanda kullanabileceğimiz bazı zaman zarflarını öğrenebiliriz. “Last” sözcüğü İngilizcede “geçen” anlamına geliyor. Geçen hafta, geçen ay gibi ifadelerde kullanabiliyoruz:
They were in Germany last month. – Onlar geçen ay Almanya’daydı.
Oil prices were extremely high last year. – Benzin fiyatları geçen yıl aşırı derecede yüksekti.
She was in India last summer. – O geçen yaz Hindistan’daydı.

“Dün gece” derken de last kullanıyoruz:
I was at my uncle’s last night. – Dün gece amcamlardaydım.

Dün sabah, dün öğleden sonra, dün akşam derken ise yesterday morning, yesterday afternoon, yesterday evening diyoruz:
Robert wasn’t at class yesterday morning. – Robert dün sabah sınıfta yoktu.
Were you busy yesterday afternoon? – Dün öğleden sonra meşgul müydün?
There was fried chicken at dinner yesterday evening. – Dün akşam yemeğinde kızarmış tavuk vardı.

“Önce” anlamına gelen ago sözcüğünü ise zaman zarfından sonra getiriyoruz:
My keys were on the table a few minutes ago. – Anahtarlarım birkaç dakika önce masanın üstündeydi.
My grandmother was so beautiful fifty years ago. – Büyükannem elli yıl önce çok güzeldi.
I was in the army two years ago. – İki yıl önce ordudaydım.
Where were you last night? – Dün gece neredeydin?

Be kullanımıyla ilgili son bir hatırlatma yapayım: “I” öznesinin geçmiş zamanda tekil kabul edilerek peşinden was kullanıldığına dikkat edin. “I” öznesinin bu şekilde orta saha oyuncusu gibi kullanılarak farklı zamanlarda tekil ya da çoğul kabul edilmesi, öğrencilerin de “I were” ile başlayan şairane cümleler kurmasına neden oluyor ki bu çok yanlış. Karıştırdığınız durumlarda “Ben çok ayvaz bir çocuktum” cümlesini aklınıza getirerek I’dan sonra was kullanmanız gerektiğini hatırlayabilirsiniz.


(Ticari amaç olmadan, PDF dosyasını ve videoları çevrenizle paylaşabilirsiniz.)

Bu yazı Kısa Konu Anlatımı Videoları kategorisine gönderilmiş ve , , , , , , , , , , , , , , , , ile etiketlenmiş. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Was Were Kullanımı Konu Anlatımı için 7 cevap

Bir Cevap Yazın